نگاهی به جالبترین و دشوار ترین پرسش بشر از آغاز تا کنون؟!

what-came-first-01

نگاهی به جالبترین و دشوار ترین پرسش بشر از آغاز تا کنون؟! 

what-came-first-01

آیا پاسخی برای سوالی که قرنها ذهن بشر را بخود مشغول داشته است؟

در نگاه اول سوالی پیش پا افتاده بنظر میرسد اما با تامل بر آن به عمق دیرینه ترین سوال بشری پی خواهید برد! چیستی و چرایی وجود حیات!

اول مرغ بود یا تخم مرغ؟!

ارسطو باور داشت که هر دو همیشه از ابتدا وجود داشته‌اند. ترجمه انگلیسی کتاب “فرانسوا فِنلون” (1825 میلادی) که در مورد دیدگاه فلاسفه دوران باستان نوشته شده، نگاه ارسطو را این چنین بازتاب می‌دهد: «امکان ندارد که اول تخم وجود داشته باشد و سپس پرنده از آن بیرون آمده باشد، و به همین منوال، امکان ندارد که اول پرنده‌ای وجود داشته که تخم گذاشته باشد؛ زیرا خود پرنده از تخم پدید می‌آید.» اما نخستین شخصی که حالت سوالی آن را پدید آورد “پلوتارک” بود: «اول مرغ بود یا تخم مرغ.» همین “سوال کوچک” آنقدر بزرگ بود که سوال اساسی‌تر آن دوران را به شدت تحت شعاع خود قرار داد؛ اینکه آیا جهان آغازی داشته است؟ در قرن 5 میلادی، یک دانشمند رومی به نام “ماکروبیوس” نوشت: «مردم در مورد اینکه اول مرغ آمد یا تخم مرغ مزاح می‌کنند، اما این سوال باید مورد توجه قرار گیرد.» سورنسون می‌گوید که فلاسفه مسیحی مانند آگوستین و سن توماس آکوئیناس زمان زیادی را صرف این کردند که چگونه می‌توانند تفکر دانشمندان یونان باستان را به نگاه مذهبی خودشان تطابق دهند. بالاخره اساس درک این سوال مفهوم “پیدایش” بود و از نگاه آن‌ها، مرغ اول آمده است. چند صد سال بعد، تاریخدان طبیعی ایتالیایی به نام «اولیسس آلدروواندی» به این موضوع پرداخت و نشان داد که آن سوال در سال 1600 میلادی نیز همچنان مطرح بود: «من به این سوال که حالا بیهوده و بی‌فایده است پاسخ می‌دهم؛ اینکه اول مرغ بود یا تخم مرغ. در کتاب‌های مقدس آمده که اول مرغ وجود داشته است. این کتاب‌ها به ما می‌آموزند که حیوانات در ابتدای هستی خلق شده‌اند؛ بنابراین باید گفت که نخستین مرغ از تخم مرغ پدید نیامده است، بلکه از هیچ به وجود آمده است.» و اما پاسخ…
تا پیش از قرن 18 میلادی اما معادله دستخوش تغییر شد. دنی دیدِرو، یکی از اندیشمندان عصر روشنفکری و ویراستار آنسیکلوپدی، رویکرد پیچیده‌تری به موضوع داشت. وی در صفحه 1769 آن کتاب نوشته بود: «اگر موضوع تقدم مرغ بر تخم مرغ و یا تخم مرغ بر مرغ باعث سردرگمیِ شما می‌شود، احتمالا پنداشته‌اید که حیوانات از همان ابتدا به همان شکلی بوده‌اند که اکنون هستند.» اما دیدرو “چه نابخردی” به خرج داده بود، زیرا گذشته حیوانات به اندازه آینده آن‌ها نامعلوم است.
چارلز داروین در کتاب “خاستگاه گونه‌ها” (1859 میلادی) به این مسئله پرداخت و موضوع را کمی پیچیده‌تر کرد. نظریه تکاملِ داروین نشان داد که دیدرو تا حدودی مسیر درست را پیش گرفته بود، اما تاکید او بر تغییر تدریجی. و قوانین حاکم بر انتقال صفات وراثتیِ گرگور مندل ترکیبی از قطعیت و معما را به دست داد که تا همین امروز نیز برقرار بوده است: تخم مرغ می‌بایست نخست پدید آمده باشد، اما تعیین زمان آن غیرممکن است. تشخیص یک گونه از دیگری کار دشواری است زیرا در حین سازش‌پذیریِ تدریجی گونه‌ها، همپوشانی فراوانی وجود دارد. گرچه علم به شکل قوی‌تری به این سوال پاسخ داده است، اما فلاسفه همچنان به این سوال می‌پردازند. آنچه مشخص است این است که این سوال یکی از جالب‌ترین سوالات برای شروع بحث‌های پیچیده، مانند همین بحث است. 

 

 

 

 

 

گرداوری : Magtime.ir

درباره نویسنده

مطالب مرتبط